🔴«ریشههای تاریخی سرود ای ایران ای مرز پرگهر و سوءاستفاده و تحریف سیاسی آن توسط بقایای سلطنت مدفون»
🔴«ریشههای تاریخی سرود ای ایران ای مرز پرگهر و سوءاستفاده و تحریف سیاسی آن توسط بقایای سلطنت مدفون»
🔹«ای ایران؛ نه برای تاج، که برای ملت» «سرود استقلال در برابر سلطنت وابسته»
سرود «ای ایران» (با مطلع مشهور «ای ایران، ای مرز پرگهر») یکی از ماندگارترین سرودهای میهنی معاصر است. این اثر در سال ۱۳۲۳ خورشیدی، در اوج اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی دوم، سروده شد. شعر آن از حسین گلگلاب و آهنگ آن از روحالله خالقی است و نخستینبار با صدای غلامحسین بنان اجرا شد.
این سرود در فضایی خلق شد که ایران بدون مقاومت مؤثر در برابر تهاجم بیگانگان، به اشغال درآمده بود. ارتشی که سالها بهعنوان نماد اقتدار معرفی میشد، در برابر حمله نیروهای خارجی در شهریور ۱۳۲۰ فروپاشید و کشور دچار قحطی، ناامنی، تورم و تحقیر ملی شد. در چنین شرایطی، «ای ایران» نه برای ستایش یک سلطنت، بلکه بهعنوان فریاد اعتراض یک وجدان ملی جریحهدارشده سروده شد؛ سرودی برای احیای عزت و استقلالی که پایمال شده بود.
در متن این سرود، هیچ نشانی از ستایش پادشاه یا خاندان حاکم دیده نمیشود. محور اصلی آن «خاک»، «مردم»، «استقلال» و «آزادی» است. این تمایز بسیار مهم است:
ایران، یک مفهوم تاریخی و مردمی است؛ متکی بر فرهنگ، هویت، رنجها و مبارزات یک ملت.
اما سلطنت پهلوی، یک ساختار سیاسی مشخص با کارنامهای تاریخی معین بود.
سلطنت پهلوی با تمرکز قدرت در شخص شاه، تضعیف نهادهای انتخابی، مهندسی انتخابات، سرکوب احزاب و مطبوعات و ایجاد فضای امنیتی گسترده، عملاً حاکمیت مردم را محدود کرد. آرمانهای انقلاب مشروطه—حاکمیت قانون، پاسخگویی قدرت و نظارت ملت بر حکومت—بهجای تعمیق، بهتدریج تهی شدند. مجلس که باید تجلی اراده عمومی میبود، در بسیاری از دورهها به نهادی کماثر تبدیل شد و سازوکارهای دموکراتیک به شکل صوری باقی ماندند.
از سوی دیگر، وابستگیهای گسترده سیاسی و نظامی به قدرتهای خارجی، با روح استقلالطلبانهای که در «ای ایران» موج میزند، در تضاد قرار داشت. سرودی که از جانفشانی برای پاسداری از خاک و استقلال سخن میگوید، نمیتواند در خدمت تطهیر ساختاری قرار گیرد که در بزنگاه تاریخیِ اشغال کشور، نتوانست از حاکمیت ملی دفاع کند و پیامدهای سنگینی بر مردم تحمیل شد.
به بیان دیگر، «ای ایران» سرودِ ملت است، نه سرودِ سلطنت. این سرود بیانگر آرمان استقلال و کرامت ملی است؛ آرمانی که فراتر از هر نظام سیاسی قرار میگیرد. مصادره این اثر برای اهداف جناحی یا سلطنتطلبانه، نوعی تقلیل دادن یک سرمایه فرهنگی ملی به ابزار رقابت سیاسی است.
مرزبندی میان ملت و سلطنت، مرزبندی میان یک هویت تاریخی زنده و یک تجربه حکمرانی قابل نقد است. پاسداشت «ای ایران» به معنای پاسداشت استقلال، آزادی و حاکمیت مردم است—نه بازسازی چهره یک نظام متمرکز و غیرپاسخگو. دفاع از این سرود، دفاع از آرمانهای ملت ایران است؛ آرمانهایی که هیچ قدرتی حق مصادره آن را به نام خود ندارد.
بی دلیل هم نبود که یاسمین پهلوی تا امروز حتی بلد نیست آن را بخواند اما برای سوءاستفاده سیاسی از آن استفاده میکنند!!!
منبع کانال تلگرامی تاریخ و سیاست
نظرات
ارسال یک نظر